Nụ cười khóe miệng và ẩn ý thâm sâu của người Nhật

Ryunosuke Akutagawa (1892 – 1927) là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất lịch sử Nhật bản dù ông qua đời từ khi còn rất trẻ. Ông được mệnh danh “cha đẻ” của truyện ngắn Nhật bản.

Truyện ngắn “Chiếc khăn tay” của ông có thể coi như minh họa rõ nhất cho tài năng phác họa rõ nét chân dung của người Nhật trong nỗi đau khổ.

Chuyện kể về giáo sư Kinzo Hasegawa tại đại học Tokyo Imperial University trong lần gặp một bà mẹ đã trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khiến ông kinh ngạc.

Nụ cười khóe miệng và ẩn ý thâm sâu của người Nhật

Dù đến gặp ông để nói về việc con mình đã çḥết nhưng bà ăn mặc và búi tóc theo một cách trang nhã, lịch sự và quyền quý nhất có thể. Khi ông nói với ông rằng con bà đã ốm bệnh mà çḥết, khuôn mặt, giọng nói của bà vẫn điềm tĩnh, nhẹ nhàng, khóe miệng còn có nụ cười, không hề có bất kỳ dấu hiệu nào của sự đau khổ.

Nhớ lại những ngày tháng ở châu Âu từng chứng kiến nhiều đứa trẻ con khóc khi nguyên thủ quốc gia qua đời, ông không khỏi sốc khi chứng kiến người phụ nữ trước mặt mình không nhỏ một giọt nước mắt khi nói đến việc con mình chết.

Ông chỉ nhận ra sự đau khổ của bà khi ông cúi xuống nhặt đồ, và kìa, dưới cánh tay áo kimono của bà là hai bàn tay run lên bần bật thiếu nước muốn xé nát chiếc khăn trắng nhỏ bà đang cầm trên tay. Khuôn mặt bà bình tĩnh nhưng tâm hồn bà đang vô cùng nức nở.

Nếu không hiểu về văn hóa và cách cư xử, lễ nghi của người Nhật, chắc hẳn bạn sẽ nghĩ rằng hai người phụ nữ trong câu chuyện đau thương trên không hề đau khổ.

Nhưng thực ra, họ phải cố nuốt nỗi đau khổ vào lòng khi ra đám đông bởi quan niệm của người Nhật là họ luôn phải có tinh thần võ sĩ đạo. Võ sĩ đạo thậm chí 3 năm chỉ cười 1 lần, thậm chí không được cười to. Và cũng không được để lộ cảm xúc thất vọng chán nản của mình dù chỉ một lần. Nếu không, xã hội sẽ khinh thường anh ta.

Nụ cười của người Nhật còn liên quan đến cả văn hóa cộng đồng. Họ quan niệm nếu mang ra đám đông khuôn mặt sầu não, kém tươi sắc là không tôn trọng và khiến cộng đồng phải phiền lòng vì mình. Họ quan niệm “Một người thất vọng, mười người mất vui”.

Người Nhật có thể cười để che giấu nỗi buồn (giống như nụ cười của bà mẹ vừa mất con); người Nhật cũng có thể cười xã giao (khi họ làm dịch vụ hay tham gia các dịp lễ lớn); họ cũng có kiểu cười riêng khi gặp đối tác làm ăn; cách cười khi gặp sếp của mình. Tất cả kiểu cười đó đều được gia đình người Nhật dạy cho con, người nước ngoài không sống lâu và hiểu Nhật không thể biết được điều đó.

Theo Nguyễn Ngọc Diệp

Tags:
Con trai lớp 2 học từ sáng tới 23h chưa được nghỉ, cậu bé xin mẹ ngủ 5 phút và mãi mãi không tỉnh dậy

Con trai lớp 2 học từ sáng tới 23h chưa được nghỉ, cậu bé xin mẹ ngủ 5 phút và mãi mãi không tỉnh dậy

Câu chuyện đau lòng này đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho các bậc cha mẹ trong việc giáo dục con cái.

Tin cùng chuyên mục
Tin mới nhất